Chú Lân yêu quý,
Thấm thoát đã hơn chục năm chú rời cõi tạm. Tụi con nhớ chú, thương chú vô vàn. Nhiều câu con chưa kịp hỏi, những vui buồn chưa kịp tỏ bày, dẫu vậy ký ức về chú và khoảng thời gian tu hành – tuy không dài vẫn mãi hằn sâu trong tâm trí con.
Con nhớ hoài mùa hè 2009, ba tháng trước khi tụi con thọ Tâm ấn. Chú mở xe bánh mì chay trước cổng chùa Khải Đoan. Bốn anh em tụi con: Hếch, anh Khanh, anh Thiện cùng con đứng bán và cả chạy rong khắp các chợ BMT nữa. “Nhà chung” trên đường Đinh Núp của chú lúc nào cũng rộn ràng. Có anh Sang “nghệ nhân” 😜, ban ngày với ổng thì vui vãi chứ ban đêm tụi con nằm cạnh hay bị ác mộng lắm kkk. Có chị Nguyệt Cư Sê và chị Thảo “Rim” Phước An – vợ chồng con mê cái style “chill guy” của bả đến mức lấy luôn tên Rim cho nhóc của tụi con. Chị Thảo giờ định cư Washington cũng gần chục năm và theo Jesus bên chồng rồi.
Trước khi lên phố, đối với con – một thằng bé 15 tuổi sống dưới huyện, người chỗ con hay gọi là nơi chó ăn đà gà ăn sỏi – thế giới chỉ gói gọn trong mấy dãy đồi và con suối chạy quanh nhà. Nam Dong “city” với con ngày ấy đã là oách xà lách lắm rồi hehe. Đặt chân lên BMT là bước vào một thế giới hoàn mới lạ và choáng ngợp: cảnh quan, xe cộ, chợ búa, ăn mặc, giao tiếp…
Con tự thấy thay đổi tâm lý tuổi teen rõ nhất, bắt đầu từ mùa hè năm ấy. Ngẫm lại, chính là định mệnh chú đã dành cho con còn gì.
Cảm ơn chú đã giúp con gặp bé Tiểu. Ngày đó Nhi chững chạc và “già đời” bao nhiêu thì con tồ thúi và “quê một cục” bấy nhiêu. Ngoài mấy kỹ năng sinh tồn rừng rú ba xàm thì so với mấy đứa ngoài phố, con biết mình không cùng đẳng cấp hihi. Ấy vậy mà chả hiểu dũng khí ở đâu, hết hè về dám khoe với cả nhà là đã gặp được ý trung nhân… Nghĩ lại thấy ảo ma lazada thật sự haha..
Tình yêu lớn nhất đời con và cuộc sống con cảm thấy hạnh phúc bây giờ đã đâm chồi từ chính cái gốc tu hành này. Vậy mà trớ trêu, thời gian đã chứng kiến lần lượt từng người tự bứng mình ra khỏi. Mẹ con nói rằng sau này gia đình con bị trừng phạt ??? Tất nhiên con không đồng ý.
Giai đoạn 2012–2014, đầu tiên là bố, rồi tới chị và em con rời đạo. Lý do của bố đáng thương hơn đáng trách: sức khỏe không cho phép ông tiếp tục lối sống khắc khổ để làm rẫy. Hai đứa kia thì không có kết nối với đoàn thể, tụi con cũng tương tự, khi đặt chân vào Sài Gòn, lăn lộn với cuộc sống xa nhà, mới nhận ra niềm tin chông chênh hơn thực tế. Con là người cuối cùng rời đi, sau khi chính mình đã “xúi” Tiểu thoát ly trước đó vài tháng.
Sự thật là gia đình ba má vợ con không thể hàn gắn ngay sau khi ba vợ chọn rời đạo và ông đi tìm chỗ dựa khác. Cô ruột con đã ly dị chồng cũng vì bất đồng, ông chú chống đối đức tin tới cùng? Đau đớn cho con, ông bà nội thằng Rim, dù đã có với nhau bốn mặt con, cuối cùng cũng không thể đi chung đường. Những người giữ đạo sẵn sàng bỏ lại tất cả: chồng, con, gia đình… chỉ để bảo vệ một chân lý mà họ tin là tối thượng. Tại sao lại như vậy chú nhỉ @@
Con tự hỏi: Một con đường nhân danh tình thương và giải thoát, sao để lại nhiều đổ vỡ và chia ly đến thế?
Chú là người học rộng hiểu sâu cả đạo lẫn đời, là tay viết cự phách số một trong lòng con. Nhưng giờ đây, tất thảy con chỉ có thể gửi vào hư không 😥
Thứ nhất, về tổ chức:
Sư phụ (SP) được hiểu là người quy tụ năng lượng vũ trụ, đấng toàn năng, nhưng lại không chấp nhận bất kỳ cơ chế phản biện nào. Mọi tư tưởng bị xem là “lệch chuẩn” đều dẫn tới trừng phạt hay hạ hạnh kiểm. Vấn đề nằm ở chỗ: cái gọi là “chuẩn” ấy được xác lập dựa trên đâu, nếu không phải là sự áp đặt chủ quan của số đông, hoặc của những người đang nắm quyền định nghĩa và phong vị?
SP chia sẻ hào quang qua những món đồ gia trì đắt đỏ, phải nói là vô cùng đắt đỏ so với khả năng của các môn đồ. Liệu vật chất có thể bồi đắp được thể nghiệm tâm linh? Nếu con mua thật nhiều thiên y, con có được một vị trí tốt hơn và nhanh hơn những người khác?
SP là tối thượng, trên cả Thánh, Thần, Phật, Chúa. Thành ra với đệ tử của SP, những luân lý nghìn năm của Kitô hay giá trị từ bi – giải thoát của Phật giáo đều trở nên vô nghĩa trước con đường “tức khắc khai ngộ, hiện đời giải thoát”.
Nếu SP là “người được chọn”, thì bề trên nào chọn SP? Chú có bao giờ nghĩ về lõi quyền lực đằng sau bức màn không?
Con tận mắt chứng kiến “Sứ giả” – người đáng lẽ phải là cầu nối truyền tin – lại hành xử với thái độ bề trên, cáu bẳn và nạt nộ. Họ cai quản niềm tin bằng ban phát nỗi sợ hãi đến trịch thượng không phải sự cam kết và thấu hiểu.
Rồi những leader: Trên danh nghĩa là người hướng dẫn, huynh trưởng. Nhưng trên thực tế, quyền lực ở tầng này thể hiện ra rõ rệt nhất.
Tranh cãi luôn tồn tại, và lạm quyền cũng vậy. Mọi phản đối – dù xuất phát từ trải nghiệm tu tập hay minh bạch thông tin nhưng gắn nhãn “lệch chuẩn” thì đều bị quy chụp là chấp ngã, thiếu khiêm cung, chưa đủ đức tin, không tinh tấn.
Đúng-sai hay hoàn cảnh cá nhân không còn quan trọng, điều quyết định chân lý là đứng về phía minh sư. Không cần quy phục bằng đức tin, sự thông tuệ mà buộc phải phục tùng bằng cấu trúc. Hệ quả là nhiều người bị cho ngồi lớp chờ, thoi thóp rồi lặng lẽ rơi rụng.
Thứ hai, về những lỗ hổng trong giáo lý:
Trong Phật giáo, chân lý là vô thường, vô ngã, là thứ phải tự thân chứng nghiệm. Kitô giáo tuy dựa trên mặc khải nhưng chân lý mang tính phổ quát và ổn định cho toàn nhân loại. Còn giáo lý của SP? Nó gắn chặt chân lý vào một cá nhân và chưa từng được kiểm chứng.
Trong khi các tôn giáo nói về một quá trình tiệm tiến — chấp nhận va vấp, sai lầm, ân sủng và sự trưởng thành và ngộ đạo — thì SP lại đưa ra một “lối tắt”, một kỹ thuật hứa hẹn cho kết quả nhanh. Có thực sự tồn tại một con đường tắt để đi đến vĩnh hằng mà không cần trải qua khổ đau và chiêm nghiệm thật sự không chú?
Đời người nói ngắn ngủi thì cũng đúng, nhưng nói dài thì cũng rất dài, và việc đoạn tuyệt gần như toàn bộ đời sống — tình thân, quan hệ, trải nghiệm cầu thấu thị — chỉ phục vụ cho một niềm tin duy nhất về sự cứu rỗi có phần ích kỷ?
Con ám ảnh nhất là cái cách mọi thứ bị đẩy lên thành một “đỉnh tối thượng”. Ở đó, người ta bắt đầu tin mình đặc biệt hơn. Không ai nói thẳng, nhưng nhìn cách họ nói chuyện, cách họ nhìn người ngoài là thấy. Dần dần, khoảng cách tự nhiên hình thành. Không còn là “khác niềm tin” nữa, mà là vị thế, trên – dưới.
Và cái giá của cảm giác đó là quay lưng với gia đình, bạn bè và người thân ruột thịt.
Tìm về bản ngã, theo con, không phải là quá trình trao đổi: ăn chay, giữ giới và hành pháp bất chấp, bỏ qua mọi trách nhiệm và nghĩa vụ để đổi lấy vé lên thiên đàng. Mà cần trải nghiệm thật, đau khổ thật và hạnh phúc riêng. Mỗi người sinh ra đều là “người được thượng đế chọn”, không có phân cấp linh hồn. Giác ngộ độc quyền, giác ngộ chờ được cấp phép, thì liệu có đáng để theo đuổi không chú?
Thứ ba, nỗi sợ cứu rỗi:
Nhìn không phải bằng mắt mà nhìn từ trái tim con thì bà nội, các mẹ, các chị, các cô, cả Seo. Những người đã ra ngoài, và cả những người vẫn còn ở lại, con nhận ra một thứ bao trùm lên sự khai ngộ là nỗi sợ. Không phải sự an lạc, cũng không hẳn là niềm tin không thể lay chuyển, mà là nỗi sợ mất đi thứ đã được hứa hẹn.
Mẹ con ở lại và vô cùng sợ. Sợ mất cơ hội giải thoát. Sợ đọa lạc. Sợ gia đình con bị “quật”, mình mẹ gánh cho cả nhà. Rất nhiều lần bà nói với tụi con như vậy.
Khi ai đó đặt vấn đề, phản ứng của mọi người luôn giống nhau: Cáu gắt, nạt nộ. Phòng vệ. Và nếu cần thiết, từ mặt
Một khi nền móng niềm tin lung lay, toàn bộ hệ thống cứu rỗi cũng sẽ sụp theo. Vì vậy không ai cũng đủ can đảm đối diện. Mọi thứ đều có sẵn lời giải thích:
Quyết định đúng hay sai → “ý SP”.
Kết quả tốt hay xấu → cũng là “ý SP”.
Gia đình tan vỡ → trả nghiệp.
Con cái rời đạo → ma chướng.
Toàn bộ trách nhiệm đạo đức và lựa chọn cá nhân đều được miễn trừ. Không còn cần tự hỏi mình đã làm, đã tổn thương ai, đã bỏ rơi điều gì. Tất cả đều được an bài, đã có lực lượng gia trì.
Tôn Ngộ Không đại náo vì không chịu sự sắp xếp của thượng giới. Nhi Đồng Giáng thế, chỉ là biến thể phim nhưng con rất thích câu thoại của Natra : “Mệnh ta do ta, không do trời! Là ma hay tiên, ta tự quyết!”
Hệ thống cấp bậc, tích lũy “lực lượng” theo cách cho nhận 1 chiều duy nhất, giới luật chia cắt tình thân và sự tôn sùng tuyệt đối… có tương đồng với hệ thống kiểm soát và áp chế kia không?
—-
Chú à, chú đã đi hết cõi phù sinh, có lẽ giờ này chú đã có câu trả lời cho riêng mình. Còn con, con chọn gia đình, chọn những thể nghiệm từ chính cuộc sống của con, của những bài học với mọi người xung quanh, con tin vào lương tri và trí tuệ của nhân loại hơn là phó mặc linh hồn mình và luôn sợ hãi sống quay lưng.
Có thể chú không biết và con cũng chưa từng thổ lộ, nhưng chú là Idol – người con chịu ảnh hưởng – đúng nghĩa, đầu tiên. Con viết những dòng này. Không phải để chọc điên chú, càng không phải để phán xét con đường chú đã đi, con muốn nói rằng: tình thương chú dành cho con năm xưa vẫn luôn hiện hữu, chỉ là nó đã nảy hạt và lớn lên theo một hướng khác thôi ạ.
Mong chú an nghỉ, ở đúng nơi mà chú đã tin và chú muốn mình thuộc về.
Còn con, con ở lại đây – giữa đời thường – con luôn lắng nghe.
Yêu thương chú vô vàn!
Con, Nam.
